e-Kursi: Rrrjeti Global (Interneti)

figure16

Disa e quajnë rrjetë e rrjeteve kompjuterike, e disa të tjerë rrjeti më i madhe global i informacionit dhe komunikimit. Pavarësisht, është Interneti ky rrjet i merimangës që ka mbuluar globin dhe ka prekur çdo sferë të jetës së individit dhe të bizneseve. Në vijim, me anë të video-prezantimeve do të njihemi për së afërmi me veçoritë e Internetit.

Çfarë është rrjeti global?

Infrastruktura e Internetit

A ka Interneti pronar?

Cili është trafiku në Internet?

Komunikimi në LAN

Qasja dhe shërbimet në Internet

Rrugët e Internetit

Shkarkimi dhe ngarkimi i të dhënave nga/në Internet

Ndikimi i Teknologjisë

Shpresoj që ky postim të jetë informues për ju të dashur lexues.

paqe dhe shëndet,

Bekimi

Bekim Dauti’s Blog | Bekim Dauti’s Vlog | e-Books @Amazon Kindle Store

Advertisements

Mysafir në emisionin “Pak më shumë (teknologji/shkencë)”

pak-me-shume

Pjesëmarrje në emisionin për teknologji dhe shkencë “Pak më shumë” në Televizionin e Maqedonisë TVM2 ku për temë diskutimi ishte Rrjeti Global (Interneti). Faleminderit stafit të emisionit “Pak më shumë” dhe stafit të TVM2!

Shënim: Intervista është realizuar në vitin 2016.

Shpresoj që ky postim të jetë informues për ju të dashur lexues.

paqe dhe shëndet,

Bekimi

Bekim Dauti’s Blog | Bekim Dauti’s Vlog | e-Books @Amazon Kindle Store

Mësimi 8: Arena e madhe e Internetit

Arena e Internetit

Disa e quajnë rrjetë e rrjeteve kompjuterike, e disa të tjerë rrjeti më i madhe global i informacionit dhe komunikimit. Pavarësisht, është Interneti ky rrjet i merimangës që ka mbuluar globin dhe ka prekur çdo sferë të jetës së individit dhe të bizneseve. Përmes video prezantimit në vijim do të njihemi për së afërmi me të shkuarën e Internetit, siç edhe do të shpalosim shërbimet më të përdorura në Internet.

Shpresoj që ky postim të jetë informues për ju të dashur lexues.

paqe dhe shëndet,

Bekimi

Si punon Interneti?

A e keni pyetur veten ndonjëherë se si punon Interneti? Se si punon një router? Se çfarë ngjyre ka një pako e IP dhe se si udhëton ajo paketë nëpër një firewall?

Të gjitha këto përgjigje dhe shumë të tjera se si punon Interneti, do ti gjeni në filmin “Warriors of the Net” të TNG Medialab. Ky film ofrohet në disa gjuhë dhe paraqet një mundësi të mirë për tu njohur me punën e Internetit. Por më e mira e këtij filmi është se ky film ofrohet falas.

Shpresoj që video materiali në video blog të jetë informuese për ju të dashur lexues.

paqe dhe shëndet,

Bekimi

Zhvillimet e reja në TI = Me kërcënues të rinj

“Bëhu bujar. Kjo është këshilla e parë dhe e fundit për të gjithë ata që duan të jenë të dobishëm dhe të lumtur në dobitë e tyre.” – Charles W. Eliot

Askush nga ne nuk e vë në dyshim dobinë që marrim nga kompjuteri, aq më tepër nga një kompjuter i lidhur në Internet! Porse e keni pyetur vetën se çfarë duhet të jetë një kompjuter që t’i jetësojë këto dobi në vlerën (pothuajse) 100%? Përpiquni ta gjeni përgjigjen e kësaj pyetje nga këndi i sigurisë në fushën e teknologjisë së informatikës. Pajtohem që kompjuteri nuk është një risi në shkencën e teknologjisë së informatikës, po aq sa edhe ju pajtoheni që ka qenë dikur një i tillë. Duke pas në konsideratë faktin që të gjithë kërcënuesit kanë për synim një qëllim siç është ai i cënimit të dobive që gjeneron kompjuteri, atëherë mund të konkludojm që sot për të jetësuar dobitë nga puna me kompjuter nevojitet më shumë se posedimi i një hardueri të një prodhuesi të njohur, më shumë se një sistem operativ i licencuar, më shume se një antivirus, më shumë se një antispyware, më shumë se… Thjeshtë, po aq sa teknikisht është i avancuar kompjuteri juaj, kërkohet që edhe përdoruesi i tij të posedojë njohuritë e duhura!

Është mirë të dihet për CERT!

CERT është qendra për ekspertizë të sigurisë së Internetit me vendndodhje në Institutin për Inxhinieri Softuerike, një qendër për hulumtim dhe zhvillim e përkrahur nga fondet federale dhe e drejtuar nga Universiteti Carnegie Mellon në Pittsburgh, Pennsylvania. Objektivë studimi i kësaj qendre janë lëshimet në sigurinë e Internetit, hulumtimet e ndryshimeve afatgjate të sistemeve te rrjetëzuara, si dhe zhvillimi i informatave dhe trajnimeve për t’u ndihmuar përdoruesve të skajshëm dhe organizatave me qëllim të përmirësimit të sigurisë. Në vitin 1988, kur krimbi Morris ndërpreu 10% të sistemeve të Internetit Agjensioni për Hulumtime në Projektet e Avancuara të Mbrojtjes (DARPA) angazhoi SEI që të themelon një qendër e cila do të ketë për detyrë të koordinon komunikimin në mes të ekspertëve në situata emergjente të sigurisë dhe të ndihmon në evitimin e incidenteve në të ardhmen. Kjo qendër u quajt CERT Coordination Center (Cert/CC).

Përderisa vazhdon të përgjigjet në incidentet madhore të sigurisë dhe të analizon lëshimet në produkte, roli i saj është zgjeruar përgjatë viteve. Së bashku me rritjen e hovshme të madhësisë së Internetit dhe përdorimit të tij për funksione kritike, ka pasur ndryshime progresive në teknikat e ndërhyrjeve, rritje të sasisë së dëmeve, rritja e vështirësive në detektimin e sulmeve dhe natyrisht rritje e vështirësive në kapjen e sulmuesve. Me qëllim të menaxhimit sa më të mirë të këtyre ndryshimeve CERT/CC tashmë është pjesë e një programi më të madh objektivat primare e të cilit janë të sigurojë se po përdoren praktikat e duhura për menaxhim të teknologjive dhe sistemeve ashtu që t’u rezistojnë sulmeve në sistemet e rrjetëzuara dhe kështu të kufizojnë dëmin dhe të garantojnë vazhdimësinë e shërbimeve kritike pavarësisht sulmeve të suksesshëm, aksidenteve apo edhe dështimeve. Disa nga lëmit e punës së CERT/CC janë: analiza e lëshimeve dhe incidenteve të sigurisë, menaxhimi i mbijetesës së shërbimeve në korporata, edukimi dhe trajnimi, inxhinieria e mbijetesës së sistemeve dhe aktivitete tjera të rëndësishme.

Figura1

Figura 1. Ueb faqja e CERT® Coordination Center

Misioni i CERT/CC

CERT/CC është i privilegjuar të punoj me komunitetin e Internetit në detektimin dhe zgjidhjen e incidenteve të sigurisë kompjuterike, gjithashtu edhe në ndërmarrjen e hapave konkret për parandalimin e incidenteve në të ardhmen. Në veçanti, misioni i tyre është të:

  • Ofrojë një pikë të vetme kontakti të besueshëm, të sigurt dhe 24 orëshe për situata emergjente,
  • Ndihmojë në komunikimin në mes të ekspertëve që punojnë në zgjidhjen e problemeve të sigurisë,
  • Shërbejë si pikë qendrore për identifikim dhe korrigjimin e lëshimeve në sistemet kompjuterike,
  • Mirëmbajë lidhje të ngushta me aktivitetet hulumtuese dhe të bëjë hulumtime në përmirësimin e sigurisë në sistemet ekzistuese dhe
  • Ndërmarr masa proaktive për ngritjen e vetëdijes dhe të kuptuarit të sigurisë së informacionit dhe të çështjeve të sigurisë së kompjuterëve në mesin e komunitetit të rrjetit të përdoruesve dhe të ofruesve të shërbimeve.

Si ta kontaktoni CERT/CC?

Po që se klikoni në lidhjen Contact në ueb faqen www.cert.org, do të vëreni opcionet në vijim për ta kontaktuar CERT/CC. Ato janë:

  • e-Posta – po që se dëshironi të raportoni lëshimet në softuerin për rrjete me anë të postës elektronike mund ta përdorni Formularin për Raportimin e Lëshimeve.
  • Shifrimi i të dhënave të ndjeshme – duke qenë se ju po dërgoni të dhëna të ndjeshme përmes postes elektronike gjë që kjo nuk është e rekomanduar, atëherë rekomandoheni që ti shifroni ato me anë të Pregty Good Privacy (PGP) teknologjisë për shifrim të të dhënave.
  • Linja direkte telefonike – edhe përkundër orarit të punës nga ora 08:00h e deri në 17:00h, sërish në situatat e raportimit tuaj përmes telefonit dikush do të përgjigjet edhe jashtë orarit përfshi këtu fundjavat dhe festat.
  • Faks – ekziston edhe kjo mundësi e raportimit.
  • Adresa postare – nëse e parapëlqeni raportimin përmes metodave tradicionale të komunikimit, atëherë thjeshtë vendoseni raportin tuj në zarfë dhe sigurohuni që keni shënuar adresën postare të CERT/CC.
  • Marrëdhëniet publike – natyrisht që ekziston edhe ky opsion i komunikimit me CERT/CC.
Figura2

Figura 2. Si ta kontaktoni CERT/CC?

Konkluzioni: Përse CERT Coordination Center?

Që të ngritet vetëdijesimi për çështjet e sigurisë dhe të ndihmohen organizatat të përmirësojnë sigurinë e sistemeve të tyre, CERT/CC mbledh dhe shpërndanë informatat nëpërmjet kanaleve të shumta. CERT/CC liston resurset që mund të jenë të nevojshëm për t’u ballafaquar me virusët. Gjithashtu, CERT/CC publikon dokumente me temat nga më të ndryshmet të sigurisë. Indeksi i publikimeve të tyre ofron lidhjet deri tek artikujt, raportet teknike dhe të hulumtimit si dhe punimeve shkencore të publikuara nga stafi i tij. Së bashku me US-CERT, CERT/CC publikon paralajmërimet për problemet e sigurisë së Internetit. CERT/CC posedon mundësinë që të punojë së bashku me të tjerët në përmirësimin e sigurisë së Internetit dhe të mbijetesës së rrjetit. Dhe më e rëndësishmja nga të gjitha, është fakti që CERT Coordination Center është aktive në organizatat e shumta të cilat janë të përkushtuara në sigurimin e sistemeve të informatikës.

Shpresoj që ky postim të jetë informues për ju të dashur lexues.

paqe dhe shëndet,

Bekimi